Sau khi tụ tập các diễn viên, gánh hát được thành lập, lấy tên là Đồng Nữ Ban, nhằm mục đích làm nơi tụ hội, khơi dậy nhân dân chiến đấu công khai, hợp pháp trên sân khấu, chống lại sự cấm đoán tự do ngôn luận, tự do tư tưởng của chế độ thực dân Pháp và bọn tay sai của chúng. Bên cạnh đó, giáo dục tinh thần yêu nước, chống chọi chống ngoại xâm cho quần chúng và vận động tài chính cho cách mệnh.
 |
Gánh hát Đồng Nữ Ban. |
Một số đảng viên được đưa vào gánh hát Đồng Nữ Ban để lãnh đạo chính trị và tư tưởng như: Cô Trần Ngọc Viện (Ba Viện) rất được đồng chí Tôn Đức Thắng tin cậy, giao làm bầu gánh kiêm thầy tuồng; anh Trần Văn Hòe (Ba Hòe) đảm đang quản lý; Trần Văn Giai (Ba Giai) gánh vác chính trị tư tưởng; Trần Văn Trương gánh vác an ninh trật tự; Nguyễn Tri Khương, Trần Thị Ớt, Trần Thị Trác, Trần Thị Tước, Hà Thị Lan (Sương) cũng tham dự lãnh đạo, cùng các cô, các chị tiến bộ ra nhập gánh hát: Trần Thị Lai, Trần Thị Lợi, Trần Thị Cẩm, Trần Thị Cưu, Trần Thị Nhàn…
Gánh hát còn được nhiều thân sĩ, trí thức tiến bộ yêu chuộng tự do tương trợ về tài chính và tinh thần như: thân sĩ Mai Bạch Ngọc; Nhà báo Diệp Văn Kỳ, Nguyễn Văn Bá; thầy thuốc Nhã, Năm Khương…
Do diễn viên toàn là nữ, còn rất trẻ du hoc nhat ban 4/2013 (từ 17 - 21 tuổi), có những chị vừa rời ghế nhà trường, chưa từng biết ca hát hay tập tuồng và có chị do ảnh hưởng của sự thị phi phong kiến “xướng ca vô loại” nên đôi khi cũng còn tâm cảnh dè dặt, lo âu…
Song nhờ sự lãnh đạo tư tưởng kịp thời của tổ chức Đảng, nên mỗi diễn viên tự xác định được đây là nhiệm vụ cách mạng, học ca hát là để phục vụ cách mạng. Được am hiểu về mặt du hoc erc singapore tư tưởng, vai trò, nghĩa vụ của mình, mỗi người đều tích cực phấn đấu để hoàn thành nhiệm vụ, với tinh thần “Đảng giao nhiệm vụ nào phải hoàn tất nhiệm vụ ấy”.
Sau 6 tháng mải mê tập tành, vở Giọt lệ chung tình (Võ Đông Sơ - Bạch Thu Hà) được ra mắt khán giả. Võ Đông Sơ và Triệu Dõng là những nghĩa binh, tập hợp những bồ nước cùng nhau chống giặc ngoại xâm. Bạch Thu Hà là hạng khuê môn đài các, cũng tán thành với hành động của chồng. Khi chồng hy sinh cho chính nghĩa thì Bạch Thu Hà quyết giữ vẹn lòng chung thủy với chồng, với những ý trung nhân nước.
Đây là một vở tuồng mang thuộc tính chính trị cao, nên việc xin phép nhà cầm quyền Pháp để biểu diễn là cực kỳ khó khăn, phải dùng nhiều hình thức tranh đấu và được các nhà trí thức tiến bộ yêu nước ủng hộ mới được đưa ra trình diễn, là chiến thắng bước đầu rất quan trọng.
Điều bất ngờ khi ra mắt công chúng lần trước hết tại xã nhà (Vĩnh Kim) đã được bà con hưởng ứng nhiệt thành và ủng hộ cho gánh hát 270 đồng, là số tiền khá lớn lúc bấy giờ, để gánh hát tiếp kiến hoạt động và ủng hộ cách mệnh, đã cổ vũ, động viên các thành viên trong gánh hát tiếp tục hăng say tập tành các vở tuồng tiếp theo.
Lần thứ hai, gánh hát trình diễn tại xã Bình Trưng, đồng bào mua vé ủng hộ lên đến 300 đồng. Mặc dù thu được kết quả mỹ mãn, nhưng gánh hát cũng gặp rất nhiều khó khăn, trở lực, đặc biệt là sự phá hoại của địch. Chúng tổ chức cho bọn côn đồ xấp đá trên đường nhằm làm ngăn cản sự di chuyển của đoàn du học sinh ăn chơi xe hay giả làm ma nhát nữ giới để giựt tiền. Đồng chí Trần Văn Hòe đã đích thân tổ chức bằng, canh gác ngăn sự phá hoại của chúng.
Trong lần biểu diễn tiếp theo tại rạp hát Thầy Năm Tú ở thị xã Mỹ Tho, được quần chúng dân chúng hân hoan đón nhận và hết dạ ủng hộ, nhưng địch cũng tìm mọi cách phá hoại. Chúng dùng mánh lới bỉ ổi bằng cách cho người xông vào phòng hóa trang chọc ghẹo và đe dọa diễn viên. Trước tình hình đó, cô Ba Viện đã kêu gọi nhân dân đấu tranh gây áp lực, buộc chúng phải rút đi.
Tại Bến Tre, sự khuấy rối của địch còn táo bạo hơn. Khi ghe gánh hát vừa cập bến, bằng mánh lới thô thiển, địch cho bọn côn đồ không mặc xống áo giả đi tắm, lảng vảng trước mũi ghe trêu ghẹo, làm chị em diễn viên hoảng sợ và ngượng phải chui vào ghe tránh mặt. Chúng bị đội tự vệ gánh hát can thiệp và dân chúng tranh đấu buộc phải rút lui.
Đến gần buổi trình diễn, chúng tổ chức những thành phần bất hảo ném đá vào nhà hát và cướp giựt nhằm cản trở đêm biểu diễn. Trước tình hình đó, cô Ba Viện đến gặp tên quận trưởng tranh đấu, đòi tên quận trưởng phải can thiệp cho gánh hát được khai diễn.
Trước sự chống cự mãnh liệt, buộc tên quận trưởng phải ra lệnh tăng cường trật tự bảo đảm cho buổi diễn được thành công.
Khi đến biểu diễn tại Bến Cát (Thủ Dầu Một), thái độ của địch càng ngoan cố hơn. Đoàn ghe gánh hát vừa cập bến, chúng hăm dọa không cho dọn lên rạp. Chúng dùng bọn mã tà, mật thám cản ngăn, bắt bớ không cho bán vé.
Trước áp lực của địch, gánh hát một mặt đấu tranh, một mặt cử cô Ba Viện về Sài Gòn vắng lại với bác Tôn Đức Thắng và đề nghị nhân, sĩ, trí thức tiến bộ như thầy thuốc Nhã, Diệp Văn Kỳ, Nguyễn Văn Bá… cử một đoàn gồm 16 người đi trên 4 ô tô (có cả mật thám thiện cảm của ta) đến tận nơi can thiệp và bảo vệ cho gánh hát diễn xong mới du học ngành điện ảnh trở về Sài Gòn.
Một điều khôn xiết thán phục về ý thức bổn phận của chị Năm Quế. Trước khi chương trình biểu diễn sắp bắt đầu (tại Rạch Giá), chị Năm Quế bị cảm nặng, trong khi vai diễn này không ai có thể thay thế được. Chị đã gượng dậy, vắt trình diễn. Sau khi hạ màn là lúc chị đuối sức, phải cho xe cấp cứu đưa về quê hương và chị đã trút hơi thở cuối cùng trong sự tiếc thương vô cùng của gia đình, đồng nghiệp cùng bà con hàng xóm.
Tại thủ Đức, gánh hát bị chính quyền địch cấm trình diễn đêm đầu, nhưng với sự chống chọi đầy lý lẽ, thuyết phục, buộc chúng phải cho trình diễn trong sự hân hoan chào đón của khán giả. Buổi diễn vừa xong, thấy tình hình bất ổn do lính và cò có ý định phong bế lục soát, tổ chức gánh hát đã ra lệnh cất giấu tất tật giấy má, tài liệu bí ẩn.
Quả nhiên, một đôi giờ sau bị chúng bao vây đòi lục soát. Đồng chí Ớt và toàn thể gánh hát chống chọi không cho chúng lục soát. Hai đồng chí Hòe và Lưu bị chúng bắt giải về bót cảnh sát, với lý do gánh hát Đồng Nữ Ban làm chánh trị, tuyên truyền, xách động dân chúng quấy nhiễu thứ tự trị an.
Lúc này, toàn thể gánh hát dùng thế hợp pháp tranh đấu và nhờ nhóm trí thức tiến bộ can thiệp thả 2 đồng du học tự túc ở úc chí bị bắt nhưng không được. Do vậy tổ chức Đảng cho gánh hát tạm ngưng hoạt động, các diễn viên phân tán dự phòng địch tiếp chuyện bắt giam.
Sau khi hợp nhất 3 tổ chức Đảng thành Đảng Cộng sản Việt Nam, các diễn viên, nhạc sĩ của gánh hát tiếp tham gia hoạt động cách mệnh, nhiều đồng chí đã gan góc hy sinh trên chiến trận cũng như trong nhà giam của đế quốc như: Đồng chí Trần Văn Giai, Trần Văn Trương, Trần Văn Hòe…
Tuy chỉ tồn tại và hoạt động trình diễn trong một thời gian ngắn (năm 1927 - 1929), nhưng tập thể lãnh đạo và nhạc sĩ, diễn viên gánh hát Đồng Nữ Ban đã vượt mọi gian nguy để mang lời ca, tiếng hát phục vụ nhân dân, phục vụ cách mạng, góp phần vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc trong những năm đầu thế kỷ XX.
Theo Ấp Bắc
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét